Over minder dan een week zal ik Barack Obama in levende lijve zien spreken bij de Overwinningszuil. Daar, in Berlijn en met uitzicht op de controversiële Brandenburger Tor 1km verderop, zal hij op donderdag 24 juli zijn 'foreign policy' speech ten gehore gaan brengen. En dus heb ik een treinkaartje gekocht en een hotel geboekt, want daar wil ik bij zijn!

Het zou wel eens een historische speech kunnen worden. Hoe dan ook wordt het voor mij een bijzonder moment. Ik ga niet zomaar naar Washington (ik vertrek 20 augustus voor een paar maanden naar 'DC'): een belangrijke reden is dat ik in mijn vrije tijd als vrijwilliger wil werken voor de Obama-campagne.

Weg met de politiek van de angst en de agressie, tijd voor evenwichtig en visionair leiderschap - voor een wereldpolitiek gebaseerd op samenwerking en hoop. En als dan de transitie naar een duurzame wereldeconomie doorzet, is onze planeet nog helemaal niet zo'n vervelende plek om te wonen .

Je laat je vallen en wordt omarmd door een warme gloed. Je zakt langzaam naar beneden, terwijl je nu bijna niets meer hoort dan je eigen ademhaling. Even later bevind je je op een andere planeet, een surrealistische wereld vol kleuren en unieke vormen: de wereld van het koraal, kraamkamers van de zee. Duiken in koraalgebieden is goddelijk...

Helaas gaat het met onze koraalriffen, die minstens 30 miljard dollar per jaar waard zijn, helemaal niet goed, aldus wetenschappers vandaag in Science. Een-derde van alle koraalsoorten wordt nu met uitsterven bedreigd. Het ging al niet goed, maar de afgelopen 10 jaar zijn de problemen nog veel groter geworden. Niet alleen warmen de oceanen langzaam op door klimaatverandering, de zee neemt ook een deel van de extra CO2 in de lucht op in het water. Aan die verzuring kan koraal zich nog moeilijker aanpassen dan aan de hogere temperatuur. En da’s nog even los van de effecten van overbevissing en vervuiling (veel landbouwgif eindigt via rivieren en delta’s uiteindelijk op koraalriffen die vaak dichtbij de kust liggen).

De studie brings home the shocking news that we are about to lose a lot of colors in the ocean's Van Gogh, aldus mariene bioloog Joan Kleypas. Want wat is het er mooi! Pimpelpaars, zachtroze, knalgeel, zilverblauw: het zijn maar enkele kleuren van de regenboog die je tegenkomt. De vormen zijn al minstens zo gevarieerd: van zacht, op het ritme van de zeeslag deinende koralen tot harde koralen in de vorm van hersenen.
Je ziet er hele kleine visjes, zoals de baby batfish waar mijn duikinstructeur in Thailand zo van uit zn dak ging. En hele grote – tien meter lange walvishaaien heb ik op mijn duiken nog niet ontmoet, maar wel mooie, strakke rifhaaien en prachtige gestippelde luipaardhaaien. Soms zie je een apart individu, zoals de trompetvis; soms zwem je door een grote school, je verbazend over hoe de groep ruimte voor je kan maken zonder je aan te raken. Soms lig je bijna stil terwijl al het moois ongevraagd aan je voorbij trekt, soms ga je met een gids op zoek en vind je zomaar een uniek, klein geel zeepaardje, dichtbij de zeebodem verstopt onder een netwerk van geel koraal. Je zwemt boven, naast of langs supercoole schildpadden, waar je van uit je dak gaat als je ze ziet en die veel harder kunnen duiken dan wij mensen, als ze even op en neer naar de oppervlakte gaan voor een hapje lucht. Om nog maar niet te spreken over dolfijnen, mijns inziens de meest fascinerende aller zeezoogdieren. In Egypte heb ik ooit eens met een dolfijn ‘gedanst’, een ongekend feest, zie http://miriam169.hyves.nl/blog/1521722/Onderwaterdans/AGGY/

Koraal is niet alleen heel mooi, het heeft ook veel belangrijke functies. Alhoewel koraalriffen minder dan 0,25% van de zee beslaan, is een kwart van alle vissen er direct of indirect van afhankelijk (veel dieren gebruiken koraalgebieden als kraamkamer). En net als in tropische regenwouden worden in koraalgebieden veel medicijnen gevonden, zoals het AIDS-medicijn AZT. Dat is nog even los van het duikplezier en de miljoenenindustrie die hieraan gekoppeld is.

Is er iets te doen aan het probleem? Jawel! Het klimaatprobleem serieus nemen (ben zuinig met energie, koop groene stroom etc) en als je op vakantie gaat naar een koraalrijk gebied vragen naar maatregelen die de reisorganisatie, het hotel of de duikschool neemt om het koraal te beschermen. Een boei waar duikboten zich aan vastleggen (in plaats van hun ankers op het koraal te laten zakken) kan al helpen. En wat betreft souvenirs van koraal: kijken, kijken, niet kopen!

Aan de telefoon met iemand in Washington, plannen makend voor mijn maanden daar, het vrijwilligerswerk voor Obama en betaald werk voor WWF, denk ik terug aan deze prachtige tekst die ik vanochtend las. Het boekje heet '365 Tao' en kan ik iedereen aanraden.

Deze muis heeft het uiteindelijk overleefd, de speelzucht van Saqqara. Ik kan het aantal slachtoffers van mijn jongste poes redelijk beperken door haar in de lente ’s nachts binnen te houden, maar als ik daarmee te laat ben is het meteen weer raak. Afgelopen vrijdagnacht was het een uur of 2 toen ik, net thuis van Eef’s verjaardagsfeestje, het katteluikje hoorde klepperen, gevolgd door Saqqara’s hoge kattestemmetje. Haar klaaglijk gemiauw trok met succes de aandacht van haar moeder Memphis en (in Saqqara’s beleving) van die andere grote kat in haar huis (moi). Aan de toon was te horen dat Saqqara haar klauwtjes weer eens niet had kunnen thuishouden. De aanblik van een dood vogeltje vrezend liep ik om de tafel heen en zag dat ze dit keer niet een vogeltje, maar een muis gevangen had. Of het beestje nog leefde kon ik niet zien: het hing slap in Saqqara’s bekje. Dat je muisstil houden een goede overlevingsstrategie is, bleek toen Saqqara een moment haar kaken verslapte. Als een speer schoot de muis tussen haar pootjes weg, wat het voor mijn poezen alleen maar leuker maakte. Wat volgde was een letterlijk kat & muis-spel, waarbij het nog behoorlijk wat moeite kostte om het muisje te bevrijden. Toegegeven, de katten verraadden de schuilplaats van het kleine knaagdiertje telkens weer, maar het was moeilijk om de nagels en tanden van de poezen van het muisje af te houden en tegelijkertijd te proberen het muisje te pakken te krijgen.

De uiteindelijke oplossing was om een glazen schaaltje bij de hand te houden. Op een gegeven moment plantte Saqqara haar hele gewicht op de kleine muis, maar al snel zag ik een puntje van een muizesnuitje onder de kattevacht uitsteken. Nog even voorzichtig manoeuvreren en voila, het muisje zat onder het schaaltje. Dan blijkt maar weer eens hoezeer poezen afgaan op geluid, beweging en geur: het grijze beestje was plots onzichtbaar voor haar natuurlijke vijand. Nog even een briefkaart zachtjes onder het glazen schaaltje en de buik van het muisje schuiven en voila: klaar voor de foto – en daarna de bevrijding.

Over een paar weken gaan Saqqara en Memphis ergens anders wonen. Ik heb een erg leuk gezin gevonden (pa en ma 30+ met een meisje van 2 en jongetje van 4) waar ik mijn geliefde poezebeesten na hun vakantie naartoe ga brengen. Alhoewel ik maar een paar maanden naar Washington ga, heb ik de afgelopen maanden ook veel gereisd en sluit ik niet uit dat ik ook in 2009 vrij uithuizig zal zijn. Dan is het wel zo aardig om de dieren een nieuw thuis te gunnen. Ik zal ze behoorlijk gaan missen, maar voor de biodiversiteit rondom mijn huis is het goed dat mijn jongste poes - zie ook mijn blog http://miriam169.hyves.nl/blog/1505640/Lentemoordenaar/IK2s/ - volgend jaar ergens anders woont .

Aan het eind van de 2e dag loopt hij onverwacht binnen (dinsdag 10 juni): de voorganger van Barack Obama. Senator John Kerry was vier jaar geleden de Democratische kandidaat voor de presidentsverkiezingen; een lange man met een gepast statige tred. Hij verblijdt ons met zijn aanwezigheid op een 2-daagse conferentie in Washington waarin 600 m/v praten over ‘Developing an Infrastructure Fund for the Planet’. Specifiek gaat het over markten voor ecosysteemdiensten, waarvan de carbon markt de bekendste is, maar ook de markt in waterzuivering groeiende is. Kerry's bezoekje is een leuke 'cherry on the cake' tijdens mijn korte bezoek aan Washington (1, hooguit 2 maanden voor ik hier wat langer neerstrijk).

Ongeveer een half uur is hij de Surprise Guest die bevlogen, enthousiasmerend en goed geïnformeerd praat over zijn jarenlange werk in de Amerikaanse Senaat aan milieuthema’s. Hij is teleurgesteld dat de Senaat afgelopen vrijdag het ambitieuze nieuwe Klimaatplan voor de VS niet heeft aangenomen, maar twijfelt er niet aan dat een aangepast plan volgend jaar wel zal worden aangenomen. Daarmee zal er ook in de VS een ‘Cap and Trade’ systeem komen voor CO2-emissies. Een vergelijkbaar plafondsysteem bestaat al in de EU en is de basis voor serieuze ‘carbon trade’. Zo’n marktsysteem is nodig om de broodnodige technologische innovaties te stimuleren die nodig zijn om zsm over te schakelen op een meer energie-efficiente economie die haar energie haalt uit hernieuwbare bronnen.

Als Kerry gevraagd wordt naar nieuwe kernenergie-reactoren sluit hij die niet uit, maar alsof hij mijn frons ziet schakelt hij snel over naar de enorme kansen die zonnetechnologie biedt, waarbij hij de voorbeelden en cijfers met gemak uit zijn geheugen opdiept. De zon breekt weer door op mijn gezicht en ik knik hem bemoedigend toe (alsof de goede man dat nodig heeft ).

Hij sluit af met een goede uitspraak die ik afgelopen jaar wel vaker heb gehoord, maar die blijkbaar aan deze kant van de oceaan nog minder vaak gehoord is. The Stone age didn’t end because of lack of stone…. Het tijdperk van fossiele brandstoffen zal ook niet eindigen alleen omdat de olie langzaam opraakt. We gaan gewoon veel slimmere energietechnologieen ontwikkelen en toepassen!

Terwijl ik dit schrijf spreken de laatste panelleden. Ervaren professional, natuurbeschermers maar ook investeerders, mensen die al jaren bezig zijn om de miljarden-markten voor natuurdiensten te stimuleren. Ze praten in zakelijke termen als Return-on-Investment, Cap-and-Trade, capital flows, governance, regulations creating incentives for markets enzovoorts. Dat zijn de instrumenten die nodig zijn voor de omslag naar een duurzame wereldeconomie.
Het beoogde doel is voor iedereen emotioneel. Zoals voor David Brand, die verwijst naar een plek op Borneo waar ik ook was en naar een uitspraak van Junaidi Payne van WWF (die ik ook ken). Junaidi wees erop dat de mens als soort pas 140.000 jaar bestaat, terwijl de neushoorn die op Borneo bijna uitgestorven is al 30 miljoen jaar rondwandelt… David ziet ook in Borneo nu de innovatie van betalen voor natuur: betalen voor bos dat behouden blijft en dus CO2 vasthoudt, voor bos dat uitzonderlijke dieren herbergt. Of Larry Schweiger, die zijn uitspraak duidelijk bewogen afsluit door te spreken over zijn 3,5 jaar oude kleinzoon die binnenkort een zusje of broertje krijgt. Dat hij het er moeilijk mee heeft eraan te denken hoe de wereld eruit zal zien als zij groot zijn – en dat hij er dus alles aan zal doen om het tij ten goede te keren.

John Kerry, met zijn decennia ervaring, vroeg ons onze inzet te verdubbelen om de transformatie naar een duurzame economie te versnellen. Op dagen als dit voel ik een enorme saamhorigheid – en raak ik er nog meer van overtuigd dat die transformatie al begonnen is. Klimaatverandering en andere natuurproblemen zullen nog pijnlijker zichtbaar worden, maar ons schip, onze ark van Noach is al koers aan het veranderen. Let’s value our planet!

versie zoals donderdag 5 juni jl. verschenen in dagblad Trouw

Waarom bestaan er geen ambitieuze doelstellingen voor zonne-energie? De zon verschaft de aarde in een uur meer energie dan mensen in een jaar gebruiken.
Miriam van Gool, EcoValue

U kent ’m wel: de reclame van die jongen die, nadat hij de laaghangende zon heeft uitgescholden, van zijn rij-instructeur zijn excuses moet aanbieden. En terecht! Eerbied voor onze ultieme energiebron is gepast. Professor Nocera van het gerenommeerde Massachusetts Institute for Technology zei het zo: de zon giet in een uur meer energie uit over de aarde dan mensen gebruiken in een jaar.

Waarom bestaan er geen ambitieuzere doelstellingen voor zonnetechnologie? We vliegen naar Mars en verder, investeren miljarden in wapentechnologie, maar weten niet hoe we ook maar een procent van de beschikbare zonne-energie kunnen gebruiken. Terwijl verbranding van ’oude zonne-energie’ (opgeslagen in aardolie) de sfeer danig verpest. Als de Aarde een BV was, zou de directie op staande voet zijn ontslagen.

Nu de klimaatcrisis zich aandient, toont de mens inventiviteit. Soms met plantjes als algen, die slim zonne-energie opslaan, een andere keer met zonnetechnologie gebaseerd op natuurlijke fotosynthese. Soms gaat het mis, zoals bij de eerste biobrandstofplantages. Een mislukt proefproject, gesteund door de controversiële Europese doelstelling van 10 procent bijmenging van biobrandstoffen in benzine en dieselolie in 2020.

Europese beleidsmakers wijzen op de groei van China en India bij ontbossing en voedselcrisis maar zolang de Europese doelstelling gehandhaafd blijft, verwijt de pot de ketel dat ’ie zwart ziet. Donderdag publiceerde de Voedselorganisatie van de Verenigde Naties het rapport Soaring food prices, dat deze week in Rome wordt besproken tijdens een VN-top. Daarin staat dat de groeiende vraag naar landbouwgrond voor biobrandstof een belangrijke rol speelt bij de stijgende voedselprijzen. Het rapport dringt aan op herziening van bestaand beleid dat biobrandstoffen stimuleert en doelt ook op de Europese doelstelling.

Eerder dit jaar uitte het Milieu- en Natuurplanbureau forse kritiek op de biobrandstofdoelstelling. Het adviesorgaan van de overheid wees op de hoge uitstoot van broeikasgassen om verlies van biodiversiteit te voorkomen, veel kunstmest wordt gebruikt voor meer product op minder land. Zij zien hybride en elektrische auto’s als duurzamer oplossing en roepen op tot grootschalige investering in deze markt.

Steeds meer politici, ook Europarlementslid Dorette Corbey, horen deze berichten en beseffen dat onaangepast houden van de biobrandstofdoelstelling geen optie is. Zij worden geconfronteerd met een stevige lobby van oliebedrijven. Want als de wereld massaal voor elektrische auto’s gaat, verkopen zij veel minder olie dan als 10 procent biobrandstofbijmenging verplicht is (waarbij in 2020 nog altijd 90% fossiele brandstof zou worden gebruikt).

Ook partijgenoten van Corbey pleiten voor vasthouden aan de doelstelling, zoals Kamerlid Samsom, een intelligente, gedreven politicus. Hij wil geen reductie van CO2-emissie maar lijkt met het kind het vervuilde badwater te willen houden door hardnekkig vast te houden aan de huidige doelstelling voor biobrandstoffen.

Minister Cramer, ook partijgenoot van Corbey, is gepassioneerd pleitbezorgster van duurzaamheidscriteria voor biobrandstoffen. Probleem is dat die criteria nog niet worden gehanteerd, terwijl de markt al jaren reageert op de Europese doelstelling.

Het beleidsinstrument is te vroeg en te ongenuanceerd, zonder aan te geven welke biobrandstoffen wel en niet mogen worden bijgemengd. De ambitie over het klimaatbeleid van Cramer en Samsom is lovenswaardig maar de koers moet bijgesteld om het doel te bereiken. Waarom geen herziening van de biobrandstofdoelstelling combineren met een ambitieuze doelstelling op zonnetechnologie? Dan kun je netto op minder CO2-uitstoot uitkomen.

Een Europese doelstelling op zonnetechnologie dient ook de economie. Nederland zou hierover een internationale bijeenkomst kunnen organiseren met Frankrijk, vanaf 1 juli voorzitter van de EU. Ook Sarkozy realiseert zich hoe interessant grootschalige investering in zonnetechnologie is. Of mogen ook hier China en India ons voorbijsnellen?

Duurzame economie vraagt een integrale benadering van klimaat en biodiversiteit, om efficiënte vermindering van CO2-uitstoot, die niet ten koste gaat van natuur en voedselvoorziening. Natuurlijk, voorlopig combineren we verschillende energiebronnen, maar hoe dichter bij de bron we energie leren aftappen, hoe efficiënter. En onze bron is de zon!

Als je iemand weet die op zoek is naar twee schatten van katten, laat het me dan even weten. Ik heb namelijk twee uur geleden besloten om binnenkort voor tenminste een paar maanden te verhuizen naar Washington DC. Ja, ik heb bij het eten een wijntje gedronken, maar ik maak geen geintje. Van ergens in juli tot tenminste eind dit jaar woon ik in de stad waar op 4 november Barack Obama tot president van de VS zal worden verkozen. Tijdens een diner hier in San Diego, in gesprek met 3 wijze mannen, werd een al enige tijd sluimerend plan om een tijd in het buitenland te wonen plots realiteit. Maar laat ik bij het begin beginnen…

Al van jongs af aan voel ik me een wereldburger, bovendien ernstig bevoorrecht om te zijn geboren in een gezond en warm gezin, in een rijk en vreedzaam land als Nederland. Daarbovenop werd ik me tijdens mijn studie bewust van de grote natuur- en milieuproblemen waar we ons nu mee geconfronteerd zien. In die studieperiode zat het even tegen: mijn afstudeerproject zou eerst een half jaar in Sumatra zijn maar dat ging niet door; toen 9 maanden in Ivoorkust maar ook dat mocht niet zo zijn. Daar baalde ik stevig van! Wat wel lukte, met enige vasthoudendheid, was om aan de slag te gaan in de internationale natuurbescherming.

In 1995 begon ik aan mijn eerste baan voor het Wereld Natuur Fonds. In 1998 was ik uit die functie gegroeid en volgde een intermezzo als adviseur bij IMSA en anderhalf jaar bij Greenpeace. In 2000 was ik terug bij het WNF waar ik tot 2006 volop genoot van heel hard werken aan waanzinnig boeiende onderwerpen. Ik reisde veel – een keer naar Australie, een enkele keer naar Zuid- en Noord-Amerika, een paar keer naar Afrika en vele malen naar Azie (meerdere keren naar Indonesie en China). Toch kwam het er maar niet van om echt een keer in het buitenland te gaan wonen. Dat komt nog wel een keer, zo nam ik me vast voor.

Begin 2006 werd ik erg onrustig bij WNF. Ik had een prachtige functie als hoofd Mondiaal Programma & Beleid, maar mijn voorheen onuitputtelijke inspiratie vond ik niet meer binnen de muren van het pand in Zeist. Het lag niet aan de organisatie, maar aan mij: ik had ernstig behoefte aan verandering. Tegelijkertijd wilde ik ook niet zomaar in een volgende vaste baan stappen alleen omdat de baan bij WNF me niet meer paste. Misschien zou ik nu eindelijk een keer in het buitenland gaan wonen? Een mooie optie in Den Haag overwoog ik, maar na de zomer besloot ik daar toch niet voor te gaan: de deur naar het buitenland moest open blijven staan en de baan in Den Haag vereiste minimaal een commitment van 4 jaar. Er deed zich echter niet meteen een andere mogelijkheid voor en uiteindelijk besloot ik eind 2006 om, surfend op de groeiende aandacht voor duurzaamheid, als adviseur aan de slag te gaan en zo is mijn advieswerk EcoValue geboren. Daar heb ik geen moment spijt van gehad.

Het was af en toe best onzeker, maar ik had inmiddels een redelijk netwerk en op een paar weken vorig jaar na heb ik vrijwel continu werk gehad. Na een jaar werken voor IUCN, Natuurmonumenten en een bank belde Carel van WNF, of ik op het kantoor van Brussel tijdelijk in wilde springen om WWF-werk rond duurzame visserij te coordineren. Met veel plezier ging ik daar aan de slag. Inmiddels zijn we een half jaar verder en zit ik in San Diego, een uit de vorige klus voortgekomen opdracht om het strategische duurzame visserijplan van WWF te (her)schrijven op basis van een boeiende bijeenkomst hier.

Vanavond zat ik met de drie wijze mannen uit het oosten (ik moet niet overdrijven maar ze zaten wel rechts van me ) en nog eens 20 WWFers uit alle windstreken aan tafel. Met mijn gespreksgenoten hadden we het enthousiast over Obama gehad, waar ik soms niet over uitgepraat raak… Vervolgens vertelde een van de 3 mannen (ze hebben, allemaal 50+, vele jaren op andere continenten gewoond dan waar ze geboren zijn) over zijn band met Afrika waar hij al 27 jaar woont en met zijn moederland de VS, waar hij nog graag vertoeft. Na een rustige stilte opperde ik mijn vraag. Heren, luister es, zei ik. Ik ben 41, werk al jaren met plezier aan internationale natuurbescherming en heb heel wat afgereisd. Maar ik heb, mede door een paar tegenvallers, nog nooit in het buitenland gewoond! Als ik jullie nou eens vraag, off the top of your head, wat ik zou moeten doen, wat zeg je dan?

De mannen zien dat ik het meen, ook al klinkt een glimlach door in mijn stem. Steve Cox van WWF US (die binnenkort naar Mexico verhuist) en die ik al een paar jaar ken kijkt me aan en zegt: verhuis naar DC. Kom in Washington werken en dan gaan we in je vrije tijd samen campagne voeren voor Obama.

Een van de andere mannen kijkt naar mij en naar Steve en zegt: you should do it! Ook Alistair knikt, met eeen glimlach en serieus. Steve kijkt me aan en zegt: ik meen het. Ik zorg dat je bij WWF US op kantoor kunt werken (waar ik het duurzame visserijplan schrijf maakt niet uit) en ik weet ook nog een plek waar je kunt wonen. Ik kijk hem aan en zie dat hij geen geintje maakt. Ik vermoed dat ze het al zagen aan mijn twinkelende ogen, maar ik steek mijn hand uit naar Steve en zeg: deal, thanks! Ik doe het! En daar kom ik ook niet meer op terug.

Aan de ene kant komt het uit de lucht vallen, maar als je het bovenstaande gelezen hebt begrijp je dat dat eigenlijk natuurlijk niet zo is. Ik zat gewoon te wachten op een kans en dit is m dus.

Natuurlijk word ik nerveus als ik denk aan de consequenties. En echt, het afscheid van mijn poezen ga ik niet leuk vinden. Maar ik heb geen idee wat hierna komt en ik ga hen niet ‘aan het lijntje houden’. Ook de logistiek van verhuizen, mijn appartement verhuren en de realiteit dat mijn financiele zekerheid als zelfstandig adviseur beperkt is zijn eng. Maar dat maakt niet uit. Het klopt namelijk helemaal.

Als je mij recent af en toe gesproken hebt of af en toe mijn blogs hebt gelezen, weet je dat ik al anderhalf jaar waanzinnig bevlogen ben over Obama. En ik ben geen verkoper, behalve als ik er echt in geloof… Wat een leerzame ervaring gaat dat zijn, onderdeel van het grote vrijwilligersteam, dat ‘winning team’ dat Obama gaat helpen aan de macht te komen!

Het ‘toeval’ wil dat op mijn actielijstje stond om een brief te sturen naar het Obama-team: als ze een adviseur zoeken op het gebied van duurzaamheid… Nu kan ik die brief rustig zelf gaan overhandigen (niet aan hem natuurlijk, maar aan zijn team).

Het ‘toeval’ wil ook dat ik zondag op de terugreis van de westkust (via LA) terugvlieg via Washington. Daar is maandag en dinsdag een voor mij erg interessante bijeenkomst over ‘ecosystem markets’. Het zal bijzonder zijn daar rond te lopen in de wetenschap dat het binnenkort mijn tijdelijke thuis wordt.

Met mijn vrijgezelle status, zonder partner of kind en als zelfstandig adviseur ben ik zo vrij als een vogel. Natuurlijk ga ik mijn goede vrienden en familie missen, maar zo ver ben ik niet weg, hyves en skype maken regelmatig bellen en chatten erg eenvoudig. En wie weet ben ik eind van het jaar, een ervaring rijker, alweer terug.

Nee, soms weet je dat een beslissing goed is. En dan hoef je er niet lang over na te denken. This is change I can believe in!

Bijzonder om op deze voor de VS historische dag, waarop Barack Obama de definitieve kandidaat voor de Democratische partij blijkt, in Californie te zijn en de aankondiging van Obama vanuit deze tijdzone mee te maken.

De foto hiernaast spreekt verder voor zich... Hulde aan Clinton voor haar ongekende vasthoudendheid, maar wat ben ik blij hiermee...

Natuurlijk weet je nooit wat er verder gebeurt, maar ik vermoed echt dat hij McCain eenvoudig gaat verslaan. McCain gaat, vermoed ik, nog een blunder slaan. Obama heeft ondertussen, na de vermoeiende Democratische strijd, weinig meer te verbergen en zoveel te bieden. Go Barack, I know you can do it.

De week waarin in Nederland de zon eindelijk doorbrak, was de week van de doorbraak voor Barack Obama. Zoals te zien was aan de trillende onderlip van dochter Chelsea weet dappere, vasthoudende Hillary het eigenlijk ook al. Het zou wel eens zo kunnen zijn dat de verkiezingsstrijd tegen McCain een stuk makkelijker blijkt dan het schier eindeloze politieke gevecht met Clinton, dat nu zijn hoogtepunt (voor haar dieptepunt) lijkt te hebben bereikt.

Gelukkig, ik kan weer opgelucht ademhalen. Haast verbazingwekkend hoeveel dit me kan schelen, maar mijn hoop is al enige tijd gevestigd op Barack Obama. Waarom blijft lastig uitleggen, maar ik doe een poging.

Eind maart heb ik op vakantie Barack Obama’s eerste boek, Dreams from My Father, herlezen. Gekocht eind 2006, toen de cover van Time (zie hiernaast) mijn aandacht trok. Tot die tijd had ik nog nooit van Barack Obama gehoord.

Dreams from My Father is een indrukwekkend autobiografisch boek dat me doet denken aan Nelson Mandela’s autobiografie. Niet dat Obama’s relatief jonge leven vergelijkbaar is met het onwaarschijnlijke verhaal van de bijna 90-jarige Mandela. Maar er zit een belangrijke gemene deler in hun verhaal. Van talentvol jong kind ontwikkelen ze zich, via een stadium van (om begrijpelijke redenen) angry young black man, tot gepassioneerde, mateloos hoopgevende leiders.

Een nog grotere overeenkomst zit in hun karakter: ze lijken er vast van overtuigd dat je alleen het beste uit jezelf kunt halen als je tot het pijnlijke bereid bent tot eerlijke zelfkrititek. In Mandela’s woorden: “As I have said, the first thing is to be honest with yourself. You can never have an impact on society if you have not changed yourself... Great peacemakers are all people of integrity, of honesty, but humility.”

Hun les van hoop en altijd weer opstaan en doorgaan is ook afgelopen weken weer getest, toen Obama het dieptepunt van zijn campagne bereikte. Als je Obama’s boeken gelezen hebt, weet je dat de geweldige titel van zijn tweede boek, The Audacity of Hope, afkomstig is van een preek van dominee Jeremy Wright. Die inspirerende, maar zeker ook ijdele man die de afgelopen weken leek te illustreren dat hijzelf de essentie van die prachtige titel niet begrepen lijkt te hebben. Bij ‘moedige hoop’ hoort niet alleen het jezelf het mooiste voor kunnen stellen, maar ook dat beeld vasthouden en ernaartoe werken. En hij leek precies het tegendeel te doen, waardoor Obama gedwongen werd zich openbaar van hem te distantieren, wat hem (vermoed ik op basis van zijn autobiografie) erg veel moeite heeft gekost.

Daarbovenop kwam het keihard werkende campagneteam van Clinton, dat echt alles probeerde aan te grijpen om Obama zwart te maken. Obama maakte het hen niet gemakkelijk (hij is niet perfect, maar heeft niet bepaald veel lijken in de kast), maar zijn scherpe observatie over de bittere Amerikanen die grijpen naar religie en wapens werd op slinkse wijze benut door Clintons communicatiedeskundigen.

Obama’s speech over Race, zijn eerste reactie op de kritiek op zijn dominee, was scherp. Vrijwel volledig uit het hoofd, recht uit het hart en de spijker op zijn kop. Maar de weken daarna, toen hij afstand moest nemen van Wright, toonde hij zich minder bevlogen, soms geergerd en een enkele keer ronduit somber. Nooit in zijn uitspraken, wel in zijn wat ontwijkende oogopslag en zijn gebogen hoofd.

Waardoor ik – stom! – bijna de hoop verloor. Met name de dag voor afgelopen Super Tuesday deel 4 werd ik bang dat Obama, met nog een of meer tegenslagen, de handdoek in de ring zou gooien.

Gelukkig bleek het tegendeel waar en werd het wel een keerpunt, maar de goede kant op. De afgelopen dagen groeit de hoop dat Obama de Democratische nominatie gaat winnen, plus de overtuiging dat ALS hij die nominatie wint, hij ook McCain gaat verslaan.

Vanochtend las ik in NRC het volgende commentaar van een man die enkele maanden geleden nog de republikein Romney steunde (zie enkele quotes onderaan deze blog). DAT bedoel ik dus! Obama is grensoverschrijdend hoopgevend en juist daarom hoop ik dat hij president wordt van de VS. In deze tijd, met een bijzonder momentum met opkomende nieuwe economische machten, ligt er een belangrijke rol voor de VS op het internationale vlak. Ze kunnen niet meer navelstaren op hun eigen land a la Bush, alleen over de grenzen kijkend voor egocentrische handel en voor oorlogsvoering waar hun economische machten dat lijken te verlangen (op Hyves circuleer menig filmpje waarop de geografische kennis c.q. werelddomheid van de gemiddelde Amerikaan op hilarische wijze zichtbaar wordt). De VS zijn niet meer de enige grote wereldmacht. Juist daarom is het essentieel dat er de komende jaren daar een visionaire, integere, charismatische leider komt. Moet ik de uitspraak van Clinton over Iran in herinneringen roepen? Nee toch, dacht ik. Zelfs je vijanden benader je niet op zo’n manier, zo leerde Mandela ons jaren geleden al.

Ik sluit dan ook af met de titel van mijn eerste Hyvesblog over Obama januari 2007:
Don’t tell Mama, but I’m for Obama!

* * * * * * * * * * * * * * *

Geknipt uit NRC, 10 mei 2008
Obama voert campagne als een staatsman
Barack Obama heeft de Democratische nominatie vrijwel zeker binnen. In de strijd met McCain zal hij steun krijgen van conservatieven zoals Doug Kmiec. Toe Romney begin februari de strijd tegen John McCain staakte hoefde Kmiec niet lang na te denken om zijn conservatieve vrienden te verrassen: hij gaf steun aan Obama.
Barack Obama voert campagne als een staatsman. Hij heeft het enorme talent het beste in mensen naar boven te brengen. Met zijn retorische gaven houdt hij ons een toekomst voor waarin we onze verdeeldheid hebben overleefd. Ik vind dat ongelooflijk aantrekkelijk in een tijd waarin we in dit land, en in de hele wereld, gebukt gaan onder zoveel animositeit.

Wat weerhield u ervan McCain te steunen?
Ik heb een positieve keuze gemaakt. De kwaliteiten van Obama stijgen héél ver boven de andere kandidaten uit. En McCain is een vermoeide man, een kandidaat die in feite al sinds 2000 campagne voert. Destijds had hij aantrekkelijke kanten. Recht voor zijn raap, onafhankelijk, iemand die bereid is over eigen partijgrenzen heen te kijken. Maar hij lijdt aan slijtage. Deze week gaf hij een speech over de rechterlijke macht – mijn vakgebied. Het was een verhaal dat Bush ook had kunnen houden. Het vertegenwoordigt een manier van denken die garandeert dat we onder zijn leiding geen enkele vooruitgang zouden maken.

Obama vindt dat Democraten en Republikeinen de verkeerde gewoonte hebben ontwikkeld de rechter hun politieke meningsverschillen op te laten lossen. Daardoor zijn magistraten gaan beslissen over vraagstukken waarover zij als niet-gekozenen geen zeggenschap zouden mogen hebben. Dankzij Obama ligt hier een kans Democraten en Republikeinen bijeen te brengen. [..] Maar McCain schotelde ons alle clichés van de laatste decennia voor. Hij wilde Obama alleen maar aanvallen, in plaats van hem te betrekken bij de oplossing van het probleem.

Anders dan McCain stemde Obama tegen de benoeming van Roberts en Alito in het Hooggerechtshof – conservatieven die u vurig steunde.
Obama laat telkens merken dat hij hardop durft te denken. Hij behandelt de kiezer niet als een kind. Hij gaat er vanuit dat mensen wel degelijk in staat zijn over hun eigen hekje heen te kijken. Toen hij een paar jaar geleden sprak over religie, beschreef hij hoe hij als opbouwwerker in Chicago een leegte voelde die de kerk vervolgens opvulde. Vanuit die ervaring gaf hij een zeer verfijnde uiteenzetting over religie en het spanningsveld tussen geloof en het openbare leven. Vrijwel geen moderne politicus heeft op dit gebied zo indrukwekkend gesproken. Religie wordt door politici al decennia gebruikt om elkaar te demoniseren. Republikeinen schetsen Democraten als mensen die ons van God willen afscheiden; Democraten noemen Republikeinen theocraten. Het is alleen maar angst zaaien. Obama is een van de zeldzame moderne politici die dit vraagstuk volwassen benadert.

Krijgt u een rol in Obama’s campagne?
Mensen van de campagne hebben mij benaderd nadat ik mijn steun aan Obama had gegeven. We wisselen ideeën uit. Obama heeft steun gekregen van meer Republikeinen. En het is waarschijnlijk dat ik, en anderen, met onze eigen achterban zal spreken over zijn kandidatuur. Het zal mij weinig moeite kosten andere Republikeinen voor te houden dat we met hem een kans hebben die we in jaren niet hebben gehad.

* * * * * * * * * * * * * * *